Głębia ostrości (GO) pozwala wyeksponować temat zdjęcia, pozostawiając tło rozmyte, niedopowiedziane, co umożliwia uzyskanie wrażenia przestrzeni. Jest to jedno z podstawowych narzędzi fotografa.
Użytkownicy aparatów cyfrowych, zarówno kompaktów jak i lustrzanek cierpią często z powodu zbyt dużej głębi ostrości. Czasem niedopatrzenie, czy też chęć osiągnięcia lepszej ostrości skłania fotografa do zbyt mocnego przymknięcia przysłony. Tak czy inaczej, zdarza się, że tło zbyt mocno dominuje nad pierwszym planem, obniża wartość estetyczną fotografii. Umiejętne podrobienie efektu małej głębi ostrości z pomocą programu graficznego jest poważnym wyzwaniem.

Popatrz na zdjęcie pary młodej. Bardzo fajny kadr, piękna kobieta, niestety Wawel i ludzie spacerujący po dziedzińcu nieco przeszkadzają w skupieniu się na głównym temacie. Przy wykonywaniu tej fotografii staraliśmy się uciec od nieostrości Tamrona 28-70 przy f/2.8. No i GO wyszła nieco za duża.
Photoshop CS2 może pomóc przy wychodzeniu z tego typu opresji, choć nie ma nic za darmo. Nowość w Photoshopie CS2 – filtr Lens blur skutecznie symuluje nieostrości obrazu tworzone przez obiektyw. Niestety, wymaga też dużego nakładu pracy.
Główny problem związany z nieostrością w fotografii polega na jej zmienności przestrzennej. Obiekty znajdujące się bliżej ustawionego punktu ostrości są mniej nieostre, od obiektów znajdujących się dalej. Zastosowanie „zwykłego” filtra zmiękczającego, choćby Gaussian blur rozmywa całość obrazu w jednakowym stopniu. Lens blur pozwala na użycie monochromatycznego obrazka (może być to kanał alfa (Alpha Channel) lub maska warstwy (Layer Mask)) jako „mapy” przestrzennej. Filtr kierując się walorami z „mapy” rozmywa niektóre części obrazu tak, jak by znajdowały się bliżej, inne jak by były dalej od obserwatora. Im ciemniejszy walor - tym bliżej, im jaśniejszy – tym dalej.
Zbudowanie mapy przestrzennej zdjęcia będzie w naszym przypadku największym problemem.
Państwo młodzi są najbliżej i zacznę od wycięcia ich z tła.
Z pomocą magnetycznego lassa obrysowałem kontur postaci i uzyskałem efekt, jak na rysunku 2.

Teraz tło. Najbliżej są fragmenty chodnika, który biegnie w kierunku katedry wawelskiej w tle. Chodnik najbliżej powinien być na masce najciemniejszy, budynki powinny być najjaśniejsze.
Przeszedłem w tryb pracy „Quck mask” (skrót Q – ikona pokazana strzałką A).
Wybrałem magiczną różdżkę i zaznaczyłem obszar poza selekcją (skrót W, ikona pokazana strzałką B). Teraz bezpiecznie mogłem posłużyć się narzędziem gradientu (skrót G, ikona pokazana strzałką C), nie niszcząc wcześniej zaznaczonej postaci. Gradient od czerni do bieli poprowadziłem tak jak pokazuje strzałka D. W ten sposób uzyskałem maskę, której użyłem jako mapy przestrzennej (rys. 3)

Maskę zapisałem „Select|Save selection” pod nazwą Alpha 3 (rys. 4).

Po przygotowaniu mapy przestrzennej można uruchomić filtr „Lens Blur” – „Filter|Blur|Lens blur” (rys. 5).

W sekcji „Depth map” w liście rozwijanej „Source” należy wybrać mapę przestrzenną. Ja wybrałem kanał Alpha 3.
Suwak „Blur Focal Distance” pozwala na dobranie waloru mapy przestrzennej, który nie będzie rozmywany. Czerń na mapie przestrzennej to 0 na suwaku, biel 255. Dzięki możliwości regulacji tego parametru można skonstruować mapę przestrzenną tak, by rozmywane były obiekty zarówno przed jak i za głównym tematem zdjęcia. Kliknięcie kursorem na obrazie powoduje dostosowanie suwaka „Blur focal distance” do wartości mapy przestrzennej ze wskazanego punktu. Można więc również kursorem wybrać, który obszar zdjęcia będzie ostry.
Sekcja „Iris” po polsku „Przysłona irysowa” pozwala na dobór rodzaju przysłony i siły rozmycia obrazu.
Lista „Shape” zmienia ilość listków przysłony. „Blade curvature” to krzywizna listków przysłony, „Rotation”, obrót otworu przysłony. Radius określa siłę rozmywania filtra (odpowiednik otworu przysłony).
Tu przydaje się wiedza czysto fotograficzna. Im więcej listków ma przysłona i im listki bardziej zaokrąglone, tym ładniejszy bokeh obiektywu. Podobnie w przypadku filtra Lens blur. Z pomocą tego filtra można poeksperymentować ze zmianą parametrów przysłony i zaobserwować zmiany zachowania się rozmycia (bokehu) obiektywu z zadaną liczbą listków w przysłonie.
W sekcji „Specular highlights” (Odbłyski światła) można modyfikować sposób tworzenia obszarów prześwietlonych. Suwakiem „Threshold” określa się próg powstawania prześwietleń, suwakiem „Brightness” ich jasność.
W wyniku rozmycia tła zanika charakterystyczne dla fotografii ziarno. Suwak „Amount” w sekcji „Noise” pozwala dodać „nieco” szumu. Moim zdaniem funkcja ta jest zbyt agresywna i warto używać jej ostrożnie (ja użyłem wartości 1).
Teraz pozostaje wybrać OK i po dłuższej chwili gotowe.


Na ostatnim zdjęciu usunąłem jeszcze kilka detali z tła i wygładziłem skórę panny młodej.
I to wszystko. Nie każde zdjęcie nadaje się do wykonania zmiękczenia tła post factum, niestety, trzeba się pilnować i zawsze mieć na uwadze, że rzeczywistość jest o wiele piękniejsza od rzeczywistości „szopowanej”.