Na pl.rec.foto.cyfrowa ciągle wraca sprawa histogramu i jego użycia. W tekście tym spróbuje wyjaśnić kilka faktów.

Muszę rozpocząć od wzorca kalibracyjnego. Podczas przygotowywania planu fotograficznego używam wzorca kalibracyjnego IT 8.7/2. To kolorowa szachownica, której wartości koloru dla wszystkich pól są znane (zmierzone kolorymetrem). Używając wzorca kalibracyjnego mogę bardzo szybko doprowadzić wszystkie zdjęcia z sesji do porządku. Wykorzystując specyficzne cechy wzorca, ustawiam też optymalną ekspozycję w aparacie.

Histogram, pierwsze starcie

Histogram to metoda wizualizacji danych o obrazie, w postaci dwuwymiarowego wykresu. Na osi x wykresu znajdują się kolejne wartości tonalne (od najciemniejszych do najjaśniejszych), na osi y ilość pixeli o tej wartości tonalnej.

Patrząc na wykres histogramu od lewej do prawej widzimy więc w słupkach procentowy udział poszczególnych barw lub odcieni szarości w całości obrazu.

Rys. 1. Schematyczne przedstawienie metody tworzenia histogramu.
Rys. 1. Schematyczne przedstawienie metody tworzenia histogramu.

Histogram to statystyka, z której możemy wysnuć bardzo ciekawe wnioski. 90% wszystkich zdjęć posiada jakiś element który można określić mianem białego, posiada również obszar, który widzimy jako czarny. Poprawna ekspozycja zdjęcia polega na takim dobraniu wartości przysłony i czasu otwarcia migawki, by element światłoczuły naświetlił się maksymalnie w miejscach, gdzie jest najjaśniej oraz, praktycznie nie naświetlił się tam, gdzie światła praktycznie nie ma i jest czarno. Pomiędzy tymi dwoma wartościami będzie znajdować się cała zarejestrowana informacja – półtony.

Za dużo, za mało

Skoro histogram pokazuje nam statystyczną informację o ilości różnie naświetlonych pikseli, to w prosty sposób zauważymy na histogramie to, czego oko z powodu adaptacji do warunków zastanych nie zobaczyło by od razu.

Zdjęcie naświetlone za bardzo, nie będzie posiadało lewej części wykresu. Zbyt długo otwarta migawka, lub zbyt szeroko otwarta przysłona wpuściły za dużo światła i nawet czarne elementy zostały zarejestrowane jako szarości (rys. 2).

Rys 2a Prześwietlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys 2a Prześwietlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys. 2b Histogram prześwietlonego zdjęcia. Lewa strona wykresu jest pusta.
Rys. 2b Histogram prześwietlonego zdjęcia. Lewa strona wykresu jest pusta.

Jak łatwo się domyślić, zdjęciu niedoświetlonemu, będzie brakować na wykresie strony prawej, pokazującej statystykę jasnych półtonów. Za mała ilość światła spowodowała, że materiał światłoczuły nie zdołał nasycić się i nawet bardzo jasne obiekty zarejestrował jako szarości (rys. 3).

Rys 3a Niedoświetlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys 3a Niedoświetlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys. 3b Histogram niedoświetlonego zdjęcia. Prawa strona wykresu jest pusta.
Rys. 3b Histogram niedoświetlonego zdjęcia. Prawa strona wykresu jest pusta.
Rys 4a Poprawnie naświetlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys 4a Poprawnie naświetlone zdjęcie wzorca IT 8.7/2.
Rys. 4b Histogram poprawny. Wypełniony cały wykres.
Rys. 4b Histogram poprawny. Wypełniony cały wykres.

Optymalna ekspozycja

Mój aparat, jak i wiele innych pozwala na zobaczenie po wykonaniu zdjęcia jego histogramu. Kolorowe pola wzorca kalibracyjnego ułożone są na powierzchni o szarości 50%. Skoro szarości 50% jest na zdjęciu najwięcej, fragment histogramu, który ją pokazuje będzie wyższy od otoczenia. Ustawienie poprawnych parametrów ekspozycji staje się więc bardzo proste. Wystarczy wykonać kilka zdjęć, modyfikując przysłonę i czas tak, by osiągnąć zapełnienie całego histogramu, lokując „górkę” w jego środku (patrz rys. 5).

Rys. 5. Poszukiwanie optymalnej ekspozycji. Modyfikując przysłonę starałem się umieścić górkę histogramu dokładnie w środku wykresu. W warunkach, w jakich wykonywałem zdjęcia, optymalne były ustawienia czasu: 1/180, przysłony: f 5,6.
Rys. 5. Poszukiwanie optymalnej ekspozycji. Modyfikując przysłonę starałem się umieścić górkę histogramu dokładnie w środku wykresu. W warunkach, w jakich wykonywałem zdjęcia, optymalne były ustawienia czasu: 1/180, przysłony: f 5,6.
Jak widać, nie taki histogram straszny jak go malują. Uwaga! Histogram nie decyduje o tym, czy zdjęcie jest dobre, czy posiada wady, które je dyskwalifikują, obniża jego wartość. Możesz z premedytacją zdjęcie prześwietlić czy niedoświetlić. Histogram mówi tylko prawdę „statystyczną”. Jak pisałem wyżej '''większość''' zdjęć posiada obszary białe i obszary czarne, zdarza się, że rejestrowany obraz nie zawiera zupełnie cieni, lub świateł (niebo, morze). Histogram będzie wykazywał brak pewnej części danych, może to jednak wynikać z naturalnej sytuacji, nie błędu fotografa.

Zobacz także

| EV|Wartość ekspozycji | Histogram RGB

Linki zewnętrzne

DPReview

Trackback(0)

Adres TrackBack do tego komentarza

Komentarze (1)

Zasubskrybuj kanał RRS tego komentarza
Pomogłeś!
0
Dziękuję za rozjaśnienie umysłu - wsio się dowiedziałem i zaczynam działać..Pozdrawiam..
Yhcus , May 09, 2011 | url

Napisz Komentarz

mniejsze | większe

busy

Logowanie